Премьер-министр Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында энергетика вице-министрі Бақытжан Ілияс еліміздегі энергетикалық жүйенің қазіргі жай-күйі мен жаңа генерациялық қуаттарды іске қосу жоспарлары, сондай-ақ жаңартылатын және дәстүрлі энергетиканы дамыту жөніндегі жұмыстар туралы баяндады.

Оның айтуынша, бүгінгі таңда енгізілген нысандарды ескере отырып, Қазақстанның энергетикалық жүйесі 254 энергия көзінен тұрады, оның ішінде 172-сі жаңартылатын энергия көздеріне жатады. Осылайша, жалпы орнатылған қуат 27,1 ГВт құрады. 

«Орнатылған қуаттың негізгі бөлігін дәстүрлі энергия көздері құрайды, оның ішінде көмір электр стансалары – 13,7 ГВт, газ электр стансалары – 7,1 ГВт және ірі су электр стансалары – 2,5 ГВт. Сонымен қатар, жаңартылатын энергия көздері объектілерінің жалпы орнатылған қуаты 3,8 ГВт-ты құрайды», — деп түсіндірді спикер.

Өткен жылдың қорытындысы бойынша электр энергиясын өндіру көлемі тарихи ең жоғары деңгейге жетіп, сағатына 123,1 млрд кВт-ты құрады, ал тұтыну көлемі – 124,6 млрд кВт·сағ.

Энергетикалық қауіпсіздікті нығайту және экономиканың өсіп келе жатқан қажеттіліктерін қамтамасыз ету мақсатында жаңа генерациялау қуаттарын іске қосу көзделіп отыр.

Осылайша, 2029 жылды қоса алғанда, жалпы қуаты
13,3 ГВт болатын энергетикалық қуат көздері іске қосылады, оның ішінде 7,4 ГВт базалық генерация (оның ішінде 4,3 ГВт газ генерациясы) және 5,9 ГВт жаңартылатын энергия көздерінің қуаттары бар.

«Жалпы, 2029 жылға дейін жоспарланған жаңа қуат көздерін іске қосу экономиканың және халықтың электр энергиясына деген барлық қажеттілігін, оның ішінде орналастыру жоспарланып отырған жасанды интеллектінің энергияны көп қажет ететін инфрақұрылымы мен ірі деректерді өңдеу орталықтарының қажеттілігін қамтамасыз етуге, сондай-ақ генерациялау қуаттарының 20% профицитін қалыптастыруға мүмкіндік береді. Алматы ЖЭО-3-ті 544 МВт қуатпен жаңғырту және Түркістанда қуаты 926 МВт газ электр стансасын салу жобалары белгіленген мерзімде іске қосылмай тұрғанын атап өткен жөн. Бұл ретте жыл соңына дейін Түркістандағы газ электр стансасының жоспарланған 926 МВт қуатының 190 МВт-ы іске қосылады», — деді вице-министр. 

Осы жылдан бастап электр энергиясы мен қуатының жеті жылдық кезеңге арналған болжамды теңгерімін қалыптастыру кезінде ірі жобалар, оның ішінде «Деректерді өңдеу орталықтарының алқабы» жобасы және жасанды интеллектінің жаңа инфрақұрылымын дамыту ескеріледі.

Осылайша, болжамды теңгерім шеңберінде жоспарланған генерациялау қуаттары уақтылы іске қосылған жағдайда, 2027 жылы электр энергиясын өндіру көлемі 134,1 млрд кВт·сағ, ал тұтыну көлемі 132,8 млрд кВт·сағ деңгейінде болжанып отыр. Бұл 1,3 млрд кВт·сағ көлемінде профицитті қамтамасыз етеді. 2028 жылы электр энергиясын өндіру көлемі 143,4 млрд кВт·сағ-қа дейін өседі деп күтілуде, ал тұтыну көлемі 138,5 млрд кВт·сағ-ты құрап, 4,8 млрд кВт·сағ көлемінде профицит қалыптасады.

Сонымен қатар Мемлекет басшысының 2035 жылға дейінгі Энергетикалық теңгерімді өзектендіру жөніндегі тапсырмасын орындау аясында бұл мәселе бойынша жұмыс басталды.

«Еліміздегі  жаңартылатын энергия көздері секторы тұрақты өсім көрсетіп отыр: 2026 жылдың тоғыз айының қорытындысы бойынша электр энергиясын өндірудің жалпы көлеміндегі жаңартылатын энергия көздерінің үлесі 8,5%-ға жетті, бұл ретте нысаналы көрсеткіш 7%-ды құрайды. Аукциондық сауда шеңберінде жобаларды жүзеге асыру, сондай-ақ China Energy компаниясының қуаты 300 МВт күн электр стансасы және Tumar Commerce компаниясының қуаты 1 ГВт-қа дейінгі жобаларын қоса алғанда, күн генерациясы бойынша ірі бастамалар жалғасуда», — деп толықтырды сөзін спикер. 

2035 жылдың соңына дейін жаңартылатын энергия көздерінің кемінде 8,4 ГВт жаңа қуатын іске қосу күтілуде, оның ішінде шамамен 1,8 ГВт күн генерациясы болады.

Ірі жобалармен қатар, Министрлік бизнес пен кәсіпорындарға арналған шағын генерацияны дамытып келеді: ынталандырушы заңнамалық түзетулер қабылданғаннан кейін оның қуаты бүгінгі таңда 2024 жылмен салыстырғанда 5 есе өсті. Бұл ірі және үлестірілген генерацияны дамытуға кешенді тәсіл қолданылып жатқанын көрсетеді.

Сондай-ақ жалпы орнатылған қуаты шамамен 7,8 ГВт болатын инвестициялық жобалар кешенін жүзеге асыруды көздейтін «Көмір генерациясын дамыту» ұлттық жобасы шеңберіндегі жұмыс жалғасуда.

«Көмір генерациясының ірі жобалары, атап айтқанда, Екібастұз ГРЭС-3, Курчатов қаласындағы жылу электр стансасы және Көкшетау, Семей және Өскемен қалаларындағы үш жылу электр орталығы бойынша Министрлік тарапынан толық бақылау қамтамасыз етіліп, жобаларды жүзеге асыру жұмыстары басталды. Бүгінгі таңда ұлттық жобаға барлығы 19 жоба кіреді, оның ішінде 8 жаңа жобаның қуаты – 5,3 ГВт және кеңейту мен жаңғырту бойынша 11 жобаның қуаты – 2,5 ГВт. Жалпы, бұл жобаның құрылымы бүкіл саланың кешенді және жан-жақты дамуына бағытталған», — деп түйіндеді сөзін вице-министр. 

#Мемлекет басшысының Жолдауы #Энергетика #Үкімет отырысы

• 
• 
• 
•