Emblem
Қазақстан Республикасы
Премьер-Министрінің
ресми ақпараттық ресурсы
Menu
Emblem
Close button

Еліміздің 216 кәсіпорнында «нөлдік жарақаттану» тұжырымдамасы енгізілді — С. Шәпкенов

Сейсенбі, 15 Маусым 2021, 10:40:58

Қазақстанда жұмыс істейтін мың адамға шаққанда жазатайым оқиғалардың жиілік коэффициенті 0,32-ден 0,23-ке дейін төмендеді. Бұл туралы ҚР Премьер-Министрі Асқар Маминнің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында кәсіпорындардағы еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғауды қамтамасыз ету бойынша жағдай мен қабылданып жатқан шаралар туралы баяндама барысында еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Серік Шәпкенов айтты.

«Қазақстанда жыл сайын 400-ден астам кәсіптік ауру тіркеледі. Олардың саны кейінгі үш жылда 21%-ға азайды. Қабылданған кешенді шаралардың нәтижесінде соңғы бес жылда өндірістік жарақат алғандардың саны 10%-ға, оның ішінде қаза тапқандардың саны 16%-ға төмендеді. Ал мың адамға шаққандағы жазатайым оқиғалардың жиілік коэффициенті 0,32-ден 0,23-ке дейін түсті», — деді С. Шәпкенов.

Биыл бес айдың қорытындысы бойынша жазатайым оқиғаның салдарынан 564 адам зардап шекті. Олардың 19,5%-ы тау-кен, металлургия кәсіпорындарында, 10%-ы құрылыс саласында және 4,5%-ы коммуналдық шаруашылықтарда жарақат алды.

Ресми статистикаға сәйкес, 2020 жылы кәсіпорындарда зерттелген 1,6 миллион жұмысшының 367 мыңы зиянды еңбек орнында жұмыс істеген. Олардың басым көпшілігі өнеркәсіптік өңірлерде, яғни Қарағанды, Павлодар, Шығыс Қазақстан, Маңғыстау облыстарында қызмет еткен.

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің мәліметінше, әрбір екінші адам шу мен дірілдің, ал әрбір үшіншісі жұмыс аймағында газдың ластануы мен шаңданудың жоғары жағдайында еңбек еткен.

Экономика салалары бойынша зиянды еңбек жағдайында жұмыспен қамтылғандардың ең көп саны тау-кен және өңдеу өнеркәсіптеріне тиесілі.

2020 жылдың нәтижесі бойынша кәсіптік еңбек қабілетінен айрылған 14,7 мың азаматқа 15,5 млрд. теңге мөлшерінде әлеуметтік қолдау көрсетілді. Оның ішінде 10 мыңға жуығына бюджет есебінен мемлекеттік жәрдемақы мен сақтандыру қорынан төлемдер жүргізілді, ал 6 мыңға жуық азамат Мемлекеттік сақтандыру қорынан әлеуметтік төлемдер алды.

46% азаматтың кәсіптік еңбек ету қабілетінен айрылу деңгейі 30 бен 59% арасын құрайды. Олардың көпшілігі жеңіл жұмысқа ауысады. Соңғы үш жылда еңбек ету қабілетінен айрылған жұмыскерлердің үлесі 19%-ға төмендеді.

2020-2021 жылдары мемлекеттік еңбек инспекторлары 11 мыңнан астам заң бұзушылықты анықтады, оның ішінде 34%-ы еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау саласына тиесілі. 

Атап айтқанда:

  • қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз етпеу (20%);
  • жұмысшыларды еңбек қауіпсіздігі бойынша оқыту мен нұсқама жүргізбеу (12%) жағдайлары.

Жұмыс берушілерге 4,3 мыңнан астам нұсқама беріліп, 278 млн теңге сомада 1,6 мыңнан астам айыппұл салынды.

Лауазымды тұлғалардың жауапкершілігін қарау мақсатында мемлекеттік еңбек инспекторлары еңбекті қорғау талаптарын бұзу фактілері бойынша 1,4 мыңнан астам материалды құқық қорғау органдарына жіберді, олар бойынша 193 қылмыстық іс қозғалды.

«Қазіргі уақытта мемлекеттік бақылау құралдарын жетілдіру мақсатында еңбекті қорғау талаптарының сақталуына профилактикалық бақылауды күшейту үшін ақпарат көздері мен тәуекелдерді автоматтандыру бойынша жұмыстар жүргізілуде. Тәуекелдерді басқарудың заманауи жүйесін енгізу мақсатында еліміздің 2,8 мыңға жуық кәсіпорны қауіпсіздік және еңбекті қорғау стандарттарын енгізді. Республика кәсіпорындарында 15 мың өндірістік кеңес жұмыс істейді, олардың міндеттеріне еңбекті қорғау бойынша 17 мыңнан астам техникалық инспектордың қатысуымен жұмыс орындарындағы еңбек жағдайларын тексеруді ұйымдастыру кіреді», — деді ведомство басшысы.

Елдегі 216 кәсіпорын Халықаралық әлеуметтік қауіпсіздік қауымдастығы әзірлеген «Vision Zero» немесе «нөлдік жарақат» тұжырымдамасын енгізді. Осындай жұмыс берушілерді ынталандыру үшін оларды декларациялау қағидаттары негізінде профилактикалық бақылаудан босатуды көздейтін заңнамаға өзгерістер енгізу мәселесі қарастырылып жатыр.

Серік Шәпкенов жұмыскерлердің қолайсыз еңбек жағдайлары экономикалық шығындарға әкеп соғатынын да атап өтті.

Жыл сайын өндірісте жарақат алып, уақытша еңбекке жарамсыз болған азаматтарға жұмыс беруші тарапынан 1,5 млрд. теңге шамасында төлемдер жүргізіледі. Жұмыскерлерді өндірістегі жазатайым оқиғалардан сақтандыру үшін жұмыс берушілер жыл сайын сақтандыру компанияларына 30 млрд. теңгеден астам сақтандыру сыйақыларын аударады. Жұмыс берушілер 2020 жылы зиянды еңбек жағдайындағы жұмыс үшін әртүрлі өтемақыларға 141,5 млрд теңге жұмсаған, бұл 2019 жылмен салыстырғанда 10%-ға көп.

2014 жылдан бастап 13 мыңнан астам жұмыс беруші жыл сайын зиянды еңбек жағдайында жұмыс істейтін жұмыскерлері үшін 40 млрд теңгеден астам міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын аударды. 5 жыл ішінде осындай жарналары төленген жұмыскерлер 2019 жылдан бастап зейнетақы төлемдерін ала бастады.

Қазақстан Республикасы Президентінің қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз ету бойынша тапсырмасын орындау мақсатында Министрлік 2025 жылға дейінгі қауіпсіз жұмыс күшін қамтамасыз ету жөніндегі іс-шаралар жоспарын әзірлеп, Үкіметке енгізді.

Алдағы бес жылда іс-шаралар жоспарында:

  • тәуекелге бағдарланған тәсілдер негізінде еңбекті қорғауды басқарудың ұлттық жүйесін жаңғырту;
  • кәсіптік тәуекелді төмендету үшін жұмыс берушілерді экономикалық ынталандыру бойынша ұсыныстар әзірлеу;
  • еңбекті қорғау саласындағы кәсіби құзыреттіліктер мен ғылыми әлеуетті дамыту;
  • әлеуметтік серіктестіктікті дамыту сияқты кешенді шаралар көзделген.

Оларды іске асыру арқылы 2025 жылға дейін өндірістік жарақаттың үлесі 10%, зиянды еңбек жағдайларында жұмыс істейтіндердің саны 20% төмендеуі жоспарланып отыр.

Төтенше жағдайлар министрі Юрий Ильиннің айтуынша, ҚР ТЖМ 230 мыңнан астам қауіпті өндірістік объектіні қамтитын 9 157 өнеркәсіптік кәсіпорынға мемлекеттік қадағалауды жүзеге асырады.

Қадағалау қауіпті өндірістік объектілердің және қауіпті техникалық құрылғыларды пайдаланатын ұйымдардың қауіпсіздік талаптарын сақтауы арқылы персонал мен халыққа қауіпті өндірістік факторлардың зиянды әсерінің алдын алуға бағытталған тексерулер жүргізу арқылы жүзеге асырылады.

Биыл бес ай да Ерекше тәртіп бойынша 418 тексеру жүргізілді. Тексеру нәтижелері бойынша 12 777 өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптарын бұзушылық анықталды, 70 млн теңгеден астам сомаға 505 әкімшілік айыппұл салынды. Адамдардың өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретін өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптарын өрескел бұзғаны үшін 224 объект тоқтатылды.

«Бизнес үшін талаптарды қысқарту және қауіпсіздік саласындағы мемлекеттік реттеуді әлсірету жөніндегі шаралар өнеркәсіптегі өндірістік тәртіп деңгейін төмендетуге және соның салдарынан апаттық және онымен байланысты жарақаттанудың өсуіне алғышарттар жасады. Соңғы жылдары қауіпті өндірістік объектілерде апаттардың орта есеппен 15%-ға өскені байқалады», — деп атап өтті Ю. Ильин.

Талдау көрсеткендей, өндірісте техногендік апаттардың пайда болу қаупі бұрынғысынша жоғары деңгейде қалып отыр. Биыл еліміздің қауіпті өндірістік объектілерінде 11 апат және 146 инцидент тіркелді. Апат салдарынан 5 адам зардап шекті.

Қауіпті өндірістік объектілердегі апаттық жағдайлардың негізгі себептері:

  • жобалық шешімдерден ауытқи отырып, жұмыс өндірісін жүргізу бөлігінде өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптарының бұзылуына жол берілген;
  • пайдаланылатын жабдықтардың жоғары моральдық және физикалық тозуы;
  • жұмысшылардың өндірістік және еңбек тәртібінің төмендігі.

«Өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптары бойынша жол берілген бұзушылықтарды қысқарту мақсатында тексеру қорытындысы бойынша инспекторлар жедел шаралар қабылдайды, әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер қозғалады, нұсқамалар жасалады, сондай-ақ апаттарға тексеру жүргізіледі. Ескірген, моральдық және табиғи тозған жабдықтарды пайдаланудан біртіндеп шығару бөлігіндегі мәселелерді шешу мақсатында қадағалаудағы кәсіпорындармен бірлесіп, жыл сайын қауіпті өндірістік объектіні техникалық қайта жарақтандырудың жиынтық жоспары әзірленеді. Биыл 2 196 жабдықты ауыстыру жоспарланған», — деп хабарлады ТЖ министрі.

Сонымен қатар оның айтуынша, өндірістік және еңбек тәртібін арттыру мақсатында инспекторлар түсіндіру жұмыстарын жүргізеді, биыл бұқаралық ақпарат құралдарында 214 баяндама жасалды.

Сондай-ақ өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы заңнаманы жетілдіру бойынша жұмыс жүргізілуде. Биыл 1 сәуірде «Өнеркәсіптік қауіпсіздік мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заң қабылданды, оның шеңберінде 41 нормативтік-құқықтық актіні бекіту бойынша жұмыстар жүргізілуде, оларды іске асыру қауіпті өндірістік объектілердегі жұмысшылардың өндірістік және еңбек тәртібін жақсартуға, азаматтардың қауіпті өндірістік факторлардың зиянды әсерінен қорғалу деңгейін арттыруға және апат салдарынан үшінші тұлғаларға зиян келтіру ықтималдығын азайтуға мүмкіндік береді.

Павлодар облысының әкімі Әбілқайыр Сқақовтың айтуынша, облыстағы жұмыскерлердің саны 326,2 мың адамды құрайды, оның 259,3 мыңы жарақат алу қаупі бар кәсіпорындарда жұмыс істейді (79%). Оның ішінде өңдеу өнеркәсібінде 39 мың, тау-кен металлургия саласында 35 мың, энергетика саласында 13 мың адам еңбек етеді.

«Сонымен қатар өңірде ұзақ уақыт бойы өндірістік жарақаттанудың, оның ішінде өліммен аяқталу жағдайларының тұрақты төмендеуі байқалып отырғанын атап өткен жөн. Мәселен, 2016 жылы 27 өлім оқиғасы және 191 өндірістік жарақат тіркелген болса, 2020 жылы өлім жағдайы 78%-ға, өндірістік жарақат 41%-ға төмендеді. Сондай-ақ жыл басынан өндірісте өліммен аяқталған оқиғалар тіркелген жоқ», — деді Ә. Сқақов.

Жалпы, өндірістік жарақаттану мен еңбек жағдайлары зиянды жұмыс орындарын төмендету бойынша өңірде бірқатар кешенді шара қабылданған:

  • 2019-2023 жылдары еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау саласында Жол картасы қабылданды;
  • еңбекті қорғау бойынша заманауи стандарттар облыстың 107 кәсіпорнында енгізілді (OHSAS 18001, ХЕҰ-ЕҚБЖ және т.б.);
  • еңбек жағдайын жақсарту мақсатында жыл басынан бері 93 өндірістік объект аттестатталды;
  • барлық ірі және орта кәсіпорында өндірістік кеңестер жұмыс істейді (барлығы 840);
  • облыс бойынша 7 кәсіпорында «Халықтық бақылау» жобасы енгізілді;
  • 12 кәсіпорын «Vision Zero» (нөлдік жарақат) халықаралық бағдарламасына қосылды.

Үлгілі кәсіпорындар базасында еңбекті қорғау жөніндегі инженерлермен өзара іс-қимыл жасауға және тәжірибе алмасуға мүмкіндік беретін тұрақты кездесулер өткізіледі. 2018-2021 жылдары кездесулерге 500-ден астам ірі және орта кәсіпорын қатысты.

ПМХЗ, Қазақстан электролиз зауыты, KAZ Minerals Bozshakol, УПНК және басқа да ірі кәсіпорындарда жұмыскерлерге зиянды және қауіпті учаскелерде жұмысты қашықтан ұйымдастыруға мүмкіндік беретін процестерді цифрландыру және автоматтандыру жүйелері енгізілді.

Осындай жұмыстарды Қазақстан алюминийі, Богатырь Көмір сияқты басқа да ірі кәсіпорындарда жүргізу жоспарланған.

Облыста қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз ету мәселелері тұрақты бақылауда.


Қазақстанның Премьер-Министрі мен Үкіметі жаңалықтарынан хабардар болыңыз — ресми Telegram-ботқа жазылыңыз


Жаңалықтар тізбегі
19 Қазан 2021, 11:34
ҚР Үкіметінің отырысы, 19.10.2021
19 Қазан 2021, 11:23
Ә. Смайылов сыртқы сауда саясаты және халықаралық экономикалық ұйымдарға қатысу мәселелері жөнінде ВАК отырысын өткізді
19 Қазан 2021, 10:46
Қазақстанда соңғы екі аптада ауру деңгейі 17%-ға төмендеді — ҚР ДСМ
19 Қазан 2021, 10:30
Биыл «Ауыл – Ел бесігі» жобасы аясында 480 ауылды дамытуға 106 млрд теңге бөлінді — Ә. Ерғалиев
19 Қазан 2021, 09:39
А. Мамин ауыл аумақтарын дамытудың кешенді және бірыңғай тәсілін қамтамасыз етуді тапсырды
19 Қазан 2021, 09:24
8 млн астам қазақстандық коронавирусқа қарсы вакцинаның бірінші компонентін алды
18 Қазан 2021, 15:09
Еңбек өнімділігін арттыру, экспорттық өнімді ұлғайту, ауыл тұрғындарының табысын өсіру — АӨК ұлттық жобасы қандай міндеттер қойып отыр
18 Қазан 2021, 14:31
19 қазан күні Үкімет үйінде Қазақстан Үкіметінің отырысы өтеді
17 Қазан 2021, 10:16
Видеодайджест: «Аптаның айшықты оқиғалары» №133
16 Қазан 2021, 12:21
А. Мамин бағаны тұрақтандыру бойынша әкімдіктер жұмысының тиімділігін арттыруды тапсырды
15 Қазан 2021, 18:30
«Дені сау ұлт». Қазақстанның Денсаулық сақтау министрлігінің ұлттық жобасы қандай бағыттарды іске асыруды қамтиды
15 Қазан 2021, 11:34
Талғат Момышев экология, геология және табиғи ресурстар вице-министрі болып тағайындалды
14 Қазан 2021, 20:42
Е. Тоғжанов пен БҰҰ Бас хатшысының көмекшісі ҚР Үкіметі мен БҰҰ ДБ ынтымақтастығының басым бағыттарын талқылады
14 Қазан 2021, 18:06
А. Мамин ірі көлік инфрақұрылымы жобаларының іске асырылуын тексерді
13 Қазан 2021, 20:37
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 8 қазандағы №718 Қаулысы
13 Қазан 2021, 20:21
Қайта вакциналау, бизнес нысандарының жұмысы және ұжымдық иммунитетті қалыптастыру — Е. Тоғжанов ВАК отырысын өткізді
13 Қазан 2021, 16:46
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 22 қыркүйектегі №662 Қаулысы
13 Қазан 2021, 16:43
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 6 қазандағы №714 Қаулысы
12 Қазан 2021, 15:26
Үкіметте Қазақстанның ЭЫДҰ-мен ынтымақтастығының мәселелері талқыланды
12 Қазан 2021, 13:46
ҚР Үкіметінің отырысы, 12.10.2021
12 Қазан 2021, 13:19
Мемлекеттік ведомстволар Қазақстанның ұлттық даму жобаларын ұсынды
12 Қазан 2021, 12:47
2021 жылдың 9 айында экономиканың барлық секторында оң өсу динамикасы сақталды — Ә. Ерғалиев
12 Қазан 2021, 10:27
Үкімет ұлттық даму жобаларын бекітті
12 Қазан 2021, 09:42
Қазақстан экономикасының қалпына келу қарқыны 9 айда 3,4%-ға дейін жеделдеді
11 Қазан 2021, 17:45
ҚР Премьер-Министрі Асқар Мамин Chevron басшылығымен кездесті
11 Қазан 2021, 14:54
12 қазан күні Үкімет үйінде Қазақстан Үкіметінің отырысы өтеді
11 Қазан 2021, 12:52
ҚР Үкіметі 2022 жылы демалыс күндерін ауыстыруды бекітті
11 Қазан 2021, 10:07
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 8 қыркүйектегі №620 Қаулысы
11 Қазан 2021, 10:04
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 5 қазандағы №707 Қаулысы
11 Қазан 2021, 09:56
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 5 қазандағы №709 Қаулысы
11 Қазан 2021, 09:49
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 4 қазандағы №703 Қаулысы
11 Қазан 2021, 09:37
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 1 қазандағы №700 Қаулысы
11 Қазан 2021, 09:34
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 23 қыркүйектегі №668 Қаулысы
11 Қазан 2021, 09:20
А. Маминнің БАӘ-ге сапары: бірлескен жаңа жобалар пулы $6 млрд-тан асады
10 Қазан 2021, 11:55
Видеодайджест: «Аптаның айшықты оқиғалары» №132
09 Қазан 2021, 12:37
А. Мамин әлеуметтік маңызы бар азық-түлік өнімдері мен жанар-жағар май бағасы мәселесі бойынша кеңес өткізді
09 Қазан 2021, 07:59
Е. Тоғжанов Орал қаласында өнер сарайының ашылуына қатысты
08 Қазан 2021, 20:23
Е. Тоғжанов Батыс Қазақстан облысының әлеуметтік нысандарын аралады
08 Қазан 2021, 18:06
ЕЭК отырысында интеграциялық процестерді одан әрі дамыту жөнінде бірқатар шешім қабылданды
08 Қазан 2021, 17:43
Инвестициялық ахуалды жақсарту жөніндегі кеңес баламалы энергетиканы дамыту мәселелерін қарастырды
08 Қазан 2021, 08:25
А. Мамин СИБУР басшысы Д. Коновпен мұнай-газ химиясы саласында бірлескен жобаларды іске асыруды талқылады
07 Қазан 2021, 19:43
Мемлекет басшысы Премьер-Министр Асқар Маминді қабылдады
07 Қазан 2021, 10:22
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 4 қазандағы №702 Қаулысы
06 Қазан 2021, 15:02
А. Мамин Дүниежүзілік кеден ұйымының басшысы К. Микуриямен кездесу өткізді
05 Қазан 2021, 18:28
Ерлан Әукенов еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі қызметінен босатылды
05 Қазан 2021, 16:37
2021 жылдың бірінші жартыжылдығында ҚР экономикасына ТШИ көлемі 30,4%-ға артты
05 Қазан 2021, 16:14
Р. Скляр кореялық бизнес қауымы өкілдерімен кездесті
05 Қазан 2021, 14:44
ҚР Үкіметінің отырысы, 05.10.2021
05 Қазан 2021, 13:11
Маңғыстау облысын әлеуметтік-экономикалық дамытудың кешенді жоспарын іске асыру: 2025 жылға қарай 60 мыңнан аса жаңа жұмыс орны құрылады
05 Қазан 2021, 12:47
ҚР Премьер-Министрі А. Мамин Alstom басшысы А. Пупар-Лафаржбен кездесу өткізді
Депутаттық сауал
© 2019 - 2021 Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Баспасөз Қызметі.
SoftDeCo компаниясының жобасы.