Emblem
Қазақстан Республикасы
Премьер-Министрінің
ресми ақпараттық ресурсы
Menu
Emblem
Close button

Аттестаттаудан өткен барлық санаттағы педагогтер 2020 жылдың қыркүйегінен бастап үстемақы алатын болады — ҚР БҒМ

Дүйсенбі, 10 Ақпан 2020, 15:10:26

2020 жылдың қаңтар айынан бастап «Педагог мәртебесі туралы» Заң күшіне енді. Құжат 21 баптан тұрады және ол мұғалімдердің құқығын қорғау, оларды әлеуметтік қолдауға бағытталған. Заңда ұстаздардың еңбекақысын көтеру, педагогтің кәсіби құзіретіне кірмейтін міндеттер жүктегені үшін айыппұл салу, тәлімгерлік үшін қосымша ақы төлеу сынды жеңілдіктер мен қолдаулар қарастырылған. Аталған заң аясындағы жаңашылдықтар жайында толығырақ PrimeMinister.kz-ке берген сұхбатында ҚР білім және ғылым вице-министрі Шолпан Таңатқызы Каринова айтып берді.

 

— Жаңа Заңның нормалары қазақстандық педагогтар үшін қандай өзгерістер әкеледі? Педагог мәртебесі туралы Заңның мұғалімдердің мәртебесін көтеруде маңызы қандай болмақ? 

 Біріншіден, қабылданған Заң педагогтің қоғамдағы биік мәртебесін айқындап берді. Екіншіден, оның құқықтарын, әлеуметтік кепілдіктері мен шектеулерін, міндеттемелері мен жауапкершілігін белгіледі. Заңда «педагог» түсінігі берілді. Заң нормалары мектепке дейінгі, орта, кәсіптік және техникалық білім беру, қосымша білім беру, мамандандырылған, арнайы білім беру ұйымдарының, әдістемелік кабинеттердің педагогтеріне қатысты талаптарды қамтиды.

 

— Заңда педагогикалық этика мәселесінде қандай жаңашылдықтар қарастырылған және бұл мұғалімдердің жұмысына қалай әсер етеді?

—Педагогикалық этика – барлық білім саласы қызметкерлері үшін өте қажетті норма. Педагогикалық әдеп нормасы бұған дейін де болды. Ал аталған Заң шеңберінде педагогикалық әдеп кеңесі әрбір білім мекемесінде құрылатын болады. Бұл – ұстаздың құқығын қорғауға бағытталған алқалы орган. Алдағы уақыта осы алқалы кеңестің тәртібін реттейтін заңнан төменгі бұйрық қабылданады.

 

— Заң баптарының бірі мұғалімдерді материалдық ынталандыруға арналған. 2020 жылдан бастап мұғалімдер қандай төлемдер мен жеңілдіктер ала алады? Әлеуметтік кепілдіктер барлық санаттағы педагогтер үшін қарастырылған ба?

— Өздеріңізге белгілі, биылғы педагог қызметкерлердің республикалық тамыз кеңесінде Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев мұғалімдердің жалақысын алдағы төрт жылда екі есеге өсіруді тапсырды. Осыған байланысты 2020 жылдың қаңтар айынан бастап барлық педагогтің еңбекақысы 25%-ға көбейтілді. Сондай-ақ алдағы оқу жылының 1 қыркүйегінен бастап тәлімгерлік үшін 10 АЕК көлемінде қосымша үстемақы төленетін болады. Бұдан өзге Заң аясында магистр дәрежесі үшін де қосымша ақы төлеу қарастырылған. Бүгінгі күні білім беру мекемелерінде 7000-нан аса магистр дәрежесі бар маман жұмыс істеуде. Тәлімгерлік және магистр дәрежесіне қосылатын үстемақы ай сайын төленетін әлеуметтік кепілдіктер қатарына жатады. Бұл – педагог мамандардың әлеуетін арттыруға бағытталған шара. 

Айта кететін жайт, әлеуметтік кепілдіктер қатарында педагог дәрежесіне теңестірілген тұлғалардың барлығының да еңбек демалысының кезеңі 56 күнге ұзартылды. Бұл 100 мыңнан аса педагогті қамтиды. Осыған дейінгі уақытта балабақшаларда немесе қосымша білім беру мекемелерінде жұмыс істейтін педагогтердің еңбек демалысы 42 күнді құраса, қазір мектеп мұғалімдерінің демалыс күнімен теңестіріліп, 56 күн болып белгіленді. Сонымен қатар еңбек демалысына шықан кезде төленетін бір лауазымдық жалақы көлеміндегі сауықтыру жәрдемақысы сақталады.

Сонымен қатар ұстаздардың дәптер тексеруі мен сынып жетекшілігі үшін төленетін ақыны екі есе өсіру қарастырылған. Бұл алдымыздағы жаңа оқу жылынан бастап төленетін болады.

 

— Педагогтарды тұрғын үймен қамтамасыз ету мәселесінде өзгерістер бола ма? Оларға тұрғын үйді жеңілдікпен алу мүмкіндігі беріле ме?

— Әрине, мүмкіндік бар. ҚР заңнамаларында көрсетілген тәртіпте қызметтік үй алу, жатақханалардан орын беру қарастырылған. 

 

— Ауылдық елді мекендерде қызмет ететін педагогтерге заң аясында қандай әлеуметтік қолдау шаралары қарастырылған?

— Ауылдық жерде тұратын және жұмыс істейтін педагогке жергілікті өкілді органдардың шешімі бойынша педагогикалық қызметті қала жағдайында жүзеге асыратын педагогтердің ставкасымен салыстырғанда 25%-дан кем емес көлемдегі жалақы мен тарифтік мөлшерлеме қарастырылған. Бұл ауылдық білім мекемелерінде қызмет ететін барлық педагог мамандарға қатысты. «Дипломмен – ауылға» бағдарламасы аясында да педагогтер қажетті әлеуметтік кепілдіктермен қамтамасыз етіледі. Биылғы оқу жылының өзінде он мыңнан аса жас маман жұмысқа орналасты. Осы категориядағы мұғалімдер үшін бұл Үкімет тарапынан беріліп отырған қолдау. 

 

— Жаңа Заң педагогтер үшін мотивациялық сипатқа ие. Мысалы, халықаралық олимпиаданың жеңімпазын немесе жүлдегерін дайындаған педагог сыйақы алады. Мұндай жаңашылдық оқушылардың білім деңгейін арттыруға ықпалын тигізе ме?

— Ескере кететін бір жайт, қазіргі уақытта олимпиадаларға, ғылыми жобаларды қорғауға оқушылардың қызығушылығы жоғары, сәйкесінше, қатысушылар да көп. Республикалық, халықаралық олимпиадалар бойынша уәкілетті орган — ҚР Білім және ғылым министрлігінің тізбесі жасалған. Осы тізбеде олимпиада жеңімпаздарын дайындаған мұғалімдерге әр мекеменің ішіндегі үнемделген қаражат есебінен 300 АЕК көлемінде үстемақы төлеу қарастырылған. Бұл елімізде дарынды балаларды қолдау, таланттарды танытуға септігін тигізеді деп білеміз. Ескеру керек, олимпиадалық жұмыстарға қатыстыру тек қана білім беру стандарттарына ғана сай емес, стандарттан тыс, одан жоғары тұрған талаптарға сәйкес келетін балаларды дайындау болып саналады. Сондықтан аталған бағытта ұстаздардың еңбегі зор.

 

— Мұғалімдер педагогикалық кадрлардың біліктілігін арттыру және қайта даярлау курстарынан қайда және қаншалықты жиі өте алады?

— Педагог бес жылда кемінде бір рет біліктілігін арттыруға құқылы. Педагогтің біліктілігін арттыру мақсатында қосымша білім беру бағдарламалары бойынша біліктілікті арттыру курстарында оқу бір уақытта және үздіксіз, сондай-ақ кезең-кезеңмен, оның ішінде жекелеген бағыттарды, сабақтарды, пәндерді (модульдерді) меңгеру арқылы жүзеге асырыла алады. Мысалы, бірінші ретте педагог өз пәні бойынша курстық даярлаудан өтетін болса, келесі жолы тәрбие жұмысына байланысты, одан кейін жеке тұлға ретінде даму, психологиялық даму курстарынан өтуге мүмкіндігі бар. Бұл мұғалімнің бүгінгі қоғамның талабына сай, жан-жақты дамуына, педагогикалық шеберлігін арттыруға септігін тигізеді деп білеміз.

Ал педагогикалық қайта даярлау педагогикалық мамандығы жоқ, бірақ осы салада жұмыс істей алатын қызметкерлер үшін қарастырылған. Сондықтан нақты педагогикалық білімі жоқ мамандар болатын болса, олар тиісті деңгейдегі қайта даярлау курстарынан өтіп, тиісті кредит санын алып, одан кейін осы мамандық бойынша қызмет етуіне болады. Ескерерлік жайт, бізде педагогтер тапшылығы бар. Биылғы оқу жылында бес мыңға жуық маман тапшылығы болып, жаңа оқу жылында жоғары және кәсіби техникалық білім мекемелерінен педагог мамандығын алып шыққан жас мамандар жұмысқа тартылды. Бұл – жыл сайын қайталанатын үрдіс. Сондықтан осы мәселені шешуде қайта даярлау курстары маңызды рөл атқарады деп есептейміз.

 

— Заң аясында педагогтердің біліктілік санатына байланысты қандай жаңашылдық бар?

— 2018 жылы Елбасы Н. Назарбаевтың тапсырмасымен бірыңғай жүйе жасалды. Осы уақытқа дейін тек қана мектептерде жұмыс істейтін мұғалімдерге біліктілік санатына байланысты 30%-дан 50%-ға дейін үстемақы төленетін. Ал жаңа Заң бойынша қазіргі күні мектепке дейінгі білім мекемелерінде, қосымша білім беретін мекемелерде және кәсіби-техникалық білім беру мекемелерінде жұмыс істейтін педагогтер үшін де санатына байланысты біліктілігін арттыру қарастырылған. Осы бойынша бүгінгі күні тәртіптемені, ережені бекіту жұмысы жүргізіліп жатыр. Алдағы наурыз айынан бастап барлық санаттағы мұғалімдер аттестаттаудан өтетін болады. Алдымыздағы оқу жылында, яғни 2020 жылдың қыркүйегінен бастап өздеріне тиісті үстемақыны алатын болады. Екіншіден, осы Заң аясында басқару жұмысындағы педагогтерге, яғни білім беру мекемелерінің директорлары мен орынбасарлары үшін үлкен кепілдіктер қарастырылған. Осыған дейін бұл санаттағы педагогтердің жалақысы төмен болып келді. Қазіргі уақытта елімізде 7000-нан аса мектеп, 827 колледж және 10 мыңнан аса мектепке дейінгі білім беретін мекеме мен балабақша жұмыс істейді. Солардың барлығының да басшылары аттестаттаудан өтіп, еңбекақыларын 30%-дан 50%-ға дейін көтеру мүмкіндігі бар. Алдағы оқу жылында аталған санаттағы педагогтердің де еңбекақысы көтерілетін болады. Мектеп басшысының да, орынбасарының да еңбекақысы білім беру ұйымындағы білім сапасының артуы, оқушылардың тәртібі, педагогикалық ұжымның жетістіктері сияқты критерийлерге байланысты болады. 

 

— Мектеп мұғалімдерінің апталық оқу жүктемесін 18 сағаттан 16 сағатқа дейін төмендету – бүкіл педагогикалық қоғамдастық үшін аса маңызды. Осы жаңашылдыққа байланысты білім беру жүйесі қалай өзгеруі мүмкін?

— 2018 жылғы Жолдауында Елбасы Н. Назарбаев білім беру ұйымдарындағы қызметкерлерді ынталандыру, олардың жүктемесін азайту, тосын тексерулерден қорғауға қатысты тапсырмалар берді. Осы орайда жаңа Заң аясында 2021 жылдан бастап жалпы орта білім беретін мектептердегі педагогтердің оқу жүктемесін 18 сағаттан 16 сағатқа дейін төмендету қарастырылды. Бұл жалпы білім беру стандартына, типтік оқу жоспарына және оқу бағдарламасына сай норма және мұғалімнің шығармашылықпен айналысуына, оқушылармен жеке жұмыс істеуіне мүмкіндік береді. Қазіргі күні бұл бағыт бойынша жұмыстар жалғасуда. Алдағы уақытта бейінді министрлік нақты ереже қабылдайтын болады.

 

— Педагогті оның кәсіби міндеттеріне байланысты емес жұмыс түрлеріне тартуға жол бермеу бойынша қандай шаралар қолданылатын болады?

— Біз мұғалімнің мәртебесі туралы айтып отырған жағдайда оның негізгі мақсаты, функционалдық міндеті оқушыға білім мен тәрбие беру екендігін ұмытпауға тиістіміз. Сондықтан мұғалім өзінің кәсіби функцияларымен тиісті деңгейде айналысу үшін Заң аясында белгілі бір норма қарастырылған. Алдағы уақытта мұғалімді оның кәсіби міндеттеріне байланысты емес жұмыс түрлеріне тартқаны үшін айыппұл салынатын болады. Бұл – қоғамда орын алған жайттарға байланысты мұғалімдердің сұрауы бойынша қарастырылған мәселе. Бұл педагогтің жұмысын әрі қарай реттеуге, жұмыс сапасын арттыруға мүмкіндік береді деген ойдамыз.

 

— 2020 жылы барлық қала мектептерінде жан басына шаққандағы қаржыландыру енгізілуде. Ол орта білім сапасына қалай әсер етеді? Бұл жүйе қандай проблемалық мәселелерді шеше алады?

— Жан басына шаққандағы қаржыландыру нормасы білім берудің әрбір деңгейінде қарастырылған. Бұл жүйе бүгінгі күнге дейін мектепке дейінгі білім беру мекемелерінде ғана болды. Өткен жылдан бастап орта білім беру мекемелерінде де енгізілді. Бұл норма әр мектептің өзіне бөлінген тиісті қаражаты есебінен үнемдеу, қаржыны қажетті жағдайға жұмсау бойынша үлкен кепілдіктер береді. Сондай-ақ ол мектептің материалдық-техникалық базасын жақсартуды, қызметкерлерге қандай да бір жетістіктері үшін қосымша үстемақы белгілеуді көздейді. Бүгінгі күні 400-ден аса мемлекеттік және 80 жекеменшік білім мекемелерінде жан басына шаққандағы қаржыландыру енгізілген. 

 

— Заң аясындағы жаңашылдықтарды жүзеге асыруда бюджеттен қанша қаражат бөлінеді?

— Білім мен ғылымды дамытудың 2020-2025 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы бекітілді. Даму бағдарламасына арналған құжат бойынша білім саласына 11,5 трлн теңге қарастырылған. 


Қазақстанның Премьер-Министрі мен Үкіметі жаңалықтарынан хабардар болыңыз — ресми Telegram-ботқа жазылыңыз


Жаңалықтар тізбегі
10 Тамыз 2020, 11:20
11 тамыз күні Үкімет үйінде Қазақстан Үкіметінің отырысы өтеді
09 Тамыз 2020, 08:59
Видеодайджест: «Аптаның айшықты оқиғалары» №72
08 Тамыз 2020, 16:23
А. Маминнің Ақкөл қаласына жұмыс сапары: «ақылды қалалар» мен ҚР ғарыштық байланыс жүйесін дамыту
07 Тамыз 2020, 18:38
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қорғаныс министрі Нұрлан Ермекбаевты қабылдады
07 Тамыз 2020, 18:12
Қазақстан Президенті «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры» АҚ басқарма төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады
07 Тамыз 2020, 17:56
Үкіметте кәсіпкерлікті дамыту мәселелері қаралды
07 Тамыз 2020, 11:19
Қазақстандық тауарлар мен қызметтердің сапасы мен бəсекеге қабілеттігін арттыру — Ұлттық сертификаттау жүйесі қалай дамуда
07 Тамыз 2020, 09:22
Ералы Тоғжанов Биологиялық қауіпсіздік жөніндегі кеңес отырысын өткізді
06 Тамыз 2020, 10:46
Қазақстанда 2020 жылдың жарты жылында автомобиль көлігімен шамамен 1,4 млрд тонна жүк тасымалданды
05 Тамыз 2020, 20:13
ВАК-та «Еңбек» және «Жұмыспен қамтудың жол картасы» бағдарламаларын іске асырудың алдын ала қорытындылары қаралды
05 Тамыз 2020, 17:31
Мемлекет басшысы білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетовті қабылдады
05 Тамыз 2020, 17:24
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 5 тамыздағы №498 Қаулысы
05 Тамыз 2020, 16:54
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 4 тамыздағы №495 Қаулысы
05 Тамыз 2020, 13:01
ҚР Премьер-Министрі А. Маминге «СҚ-Фармация» COVID-19-бен күресуде дәрі-дәрмектермен қамту шаралары туралы баяндады 
04 Тамыз 2020, 19:52
Ведомствоаралық комиссия Қазақстанның COVID-19-дан егілуге үміткер вакциналар кешеніне қол жеткізу мәселесін қарастырды
04 Тамыз 2020, 11:32
ҚР Үкіметінің отырысы, 04.08.2020
04 Тамыз 2020, 11:22
Оқу жылының басынан бастап 2,6 млн оқушы қашықтан оқыту форматында білім алады — ҚР БҒМ 
04 Тамыз 2020, 10:11
Үкімет жаңа оқу жылының қарсаңында аса мұқтаж отбасылардан шыққан 500 мың оқушыны компьютермен қамтамасыз етеді
04 Тамыз 2020, 10:03
Қазақстанда COVID-19-бен күресуде оң динамика байқалуда
04 Тамыз 2020, 10:02
Қазақстанда COVID-19-бен сырқаттанудың тәуліктің өсімі орта есеппен бір жарым есеге жуық төмендеді
04 Тамыз 2020, 09:56
Қазақстанда 4 422 мектеп 8 Мбит-тан жоғары жылдамдықты интернетпен қамтамасыз етілген
03 Тамыз 2020, 18:03
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің төрайымы Наталья Годунованы қабылдады
03 Тамыз 2020, 14:20
1 шілдеде Қазақстанда Тұрғын үй құрылыс жинақ банкінің «Жас отбасы» жаңа бағдарламасы іске қосылды
03 Тамыз 2020, 14:10
2021 жылы ТҚЖБ ипотеканы онлайн-режимде беруді жоспарлап отыр
03 Тамыз 2020, 12:52
4 тамыз күні Үкімет үйінде Қазақстан Үкіметінің отырысы өтеді
03 Тамыз 2020, 10:47
Шахмардан Байманов ҚР АҚДМ Жастар және отбасы істері комитетінің төрағасы болып тағайындалды
03 Тамыз 2020, 09:32
Әнуар Жұмаділдаев ҚР Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитетінің төрағасы болып тағайындалды
02 Тамыз 2020, 20:14
ҚР Премьер-Министрі Асқар Мамин Жақсылық Үшкемпіровтің жақындарына көңіл айтты
02 Тамыз 2020, 17:23
Видеодайджест: «Аптаның айшықты оқиғалары» №71
31 Шілде 2020, 08:29
ҚР Премьер-Министрі Асқар Мамин қазақстандықтарды Құрбан айт мерекесімен құттықтады
31 Шілде 2020, 08:11
Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Құрбан айт мерекесімен құттықтауы
30 Шілде 2020, 18:30
Ербол Оспанов ҚР еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі болып тағайындалды
30 Шілде 2020, 16:04
Аллен Шәйжүнісов «QazExpoCongress» ҰК» АҚ басқарма төрағасы болып тағайындалды
30 Шілде 2020, 13:09
ҚР Премьер-Министрі А. Мамин бизнесті қолдау бойынша қосымша шаралар қабылдауды тапсырды
30 Шілде 2020, 10:33
Егіннің түсімділігін арттыру, фитосанитарлық қауіпсіздік және ғылыми кадрлар даярлау - Қазақстанда аграрлық ғылым қалай дамуда
30 Шілде 2020, 08:58
Р. Склярдың Татарстанға жұмыс сапары: бірлескен өндірістер құру және инвестициялық жобаларды іске асыру
29 Шілде 2020, 20:56
Ведомствоаралық комиссия Мемлекет басшысының тапсырмаларын ерекше бақылауға алды
29 Шілде 2020, 16:57
ШОБ-ты несиелендіруді арттыру, жұмыспен қамту және әлеуметтік төлемдер төлеу — Р. Дәленов экономиканы қолдау шаралары туралы 
29 Шілде 2020, 12:11
Қасым-Жомарт Тоқаев эпидемиологиялық ахуалды тұрақтандыру жөнінде кеңес өткізді
28 Шілде 2020, 19:03
ҚР Премьер-Министрі А. Мамин Қызылорда облысының даму мәселелері жөнінде кеңес өткізді 
28 Шілде 2020, 17:32
Тиімді шарттармен ипотека беру және қолжетімді баспана салу — Қазақстанда тұрғын үй құрылысы қалай дамуда
28 Шілде 2020, 14:49
ҚР Үкіметінің отырысы, 28.07.2020
28 Шілде 2020, 11:17
Пандемия кезінде интернет пен электрондық мемлекеттік қызметтер бірінші сатыдағы қажеттілікке айналды — Б. Мусин
28 Шілде 2020, 10:20
2020 жылдың І жартыжылдығында электронды сауда нарығының көлемі 435 млрд теңгені құрады
28 Шілде 2020, 10:13
Биыл бірінші жартыжылдықта Қазақстанда электронды сауда көлемі бір жарым есе өсті
28 Шілде 2020, 10:06
Қазақстанда эпидемиологиялық жағдай тұрақталуда
28 Шілде 2020, 10:00
Қазақстанда карантин енгізілгеннен бастап КВИ жағдайларының 29%-ға төмендегені тіркелді
27 Шілде 2020, 13:01
28 шілде күні Үкімет үйінде Қазақстан Үкіметінің отырысы өтеді
27 Шілде 2020, 12:12
Алматыда медициналық көмек көрсету тәсілдерін өзгерту төсек-орын қорының жүктемесін азайтты — К. Надыров
27 Шілде 2020, 12:05
Алматыда реаниматологтардың көшпелі мобильді топтарының іске қосылуына байланысты COVID-19-дан өлім-жітім саны азайды
Депутаттық сауал
© 2019 - 2020 Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Баспасөз Қызметі.
SoftDeCo компаниясының жобасы.