04 Сәуір 2025, 19:15
Мемлекет басшысы алға қойған стратегиялық міндеттерді және халыққа Жолдауының басым бағыттарын іске асыру шеңберінде ҚР ІІМ Әкімшілік полиция комитетінің төрағасы Қайсар Сұлтанбаев жол қауіпсіздігін қамтамасыз ету және жол қауіпсіздігі саласындағы заңнамадағы өзгерістер туралы айтты.
2024 жылы тәртіп орнату үшін «Жол жүрісі туралы» заңға («Көлік құралдарының жекелеген түрлерінің қозғалысын ұйымдастыру және жол қауіпсіздігін цифрландыру мәселелері бойынша кейбір заңнамалық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы») өзгерістер енгізіліп, мопед механикалық көлік құралына теңестірілді.
«Егер бұрын жол жүрісі қағидаларын бұзғаны үшін мопед жүргізушілері Әкімшішлік құқық бұзушылық кодексінің 615-бабы бойынша 2 айлық есептік көрсеткіш айыппұлмен (жаяу жүргіншілер мен жол қозғалысына өзге де қатысушылардың жол жүрісі қағидаларының талаптарын орындамауы) жол қозғалысына өзге де қатысушылар ретінде жауапкершілікке тартылса, 2025 жылғы 5 сәуірден бастап мопед жүргізушісі механикалық көлік құралдарының жүргізушілеріне жүктелген жауапкершіліктің барлық спектрін көтеретін болады. Мысалы, бағдаршамның тыйым салу сигналына өткені үшін мопед жүргізушісіне 10 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салынады (ӘҚБтК-нің 599-бабы)», деді — ІІМ Әкімшілік полиция комитетінің төрағасы Қайсар Сұлтанбаев.
Сонымен қатар мас күйде мопед жүргізетіндерге баса назар аударылды. Қазір мопедті алкогольдік масаң күйде басқарғандарға Әкімшішлік құқық бұзушылық кодексінің 440-бабы бойынша (Алкогольдік ішімдіктерді ішу немесе қоғамдық орындарға масаң күйде келу) қоғамдық орындарда масаң күйде пайда келгені үшін жауапты болады және 5 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салу жазасы қолданылады.
Әкімшішлік құқық бұзушылық кодексінің 608-бабы бойынша нормалар қабылданғаннан кейін мопед жүргізушісі алкогольдік масаң күйде көлік құралын жүргізгені үшін жауапты болады және санкция 15 тәулікке әкімшілік қамаққа алуды және 7 жыл мерзімге көлік құралын басқару құқығынан айыруды көздейді.
Сондай-ақ мопедті жүргізу үшін А, А1 немесе В санатымен жүргізуші куәлігі қажет. Автокөлікті тіркеу қағидаларына қажетті түзетулер енгізілді (ІІМ-нің 2024 жылғы 27 желтоқсандағы №1032 бұйрығы). Бүгінде 23 мыңнан астам мопед тіркеліп, 2 мыңнан астам А және А1 санатты жүргізуші куәлігі берілді. Жағдайды пайдалана отырып, мопедтерді тіркеу жеңілдетілген тәртіппен жүзеге асырылатынын тағы да еске саламын.
Мопедтерді тіркеу үшін:
• жеке басын куәландыратын құжаттарды ұсыну (электронды түрде болуы мүмкін), техникалық құжатты немесе мопедтің техникалық сипаттамалары туралы мәліметтерді ұсыну;
• өтінішті толтыру, мопедті қарап-тексеру және мопедті тіркегені үшін мемлекеттік баждарды төлеу (0,25 АЕК немесе 983 теңге), тіркеу туралы куәлік беру (1,25 АЕК немесе 4 915 теңге) және мемлекеттік нөмір (1,4 АЕК немесе 5 505 теңге) жеткілікті.
Мопедтердің техникалық сипаттамаларын анықтау үшін қолда бар құжаттар немесе олар болмаған жағдайда ашық ақпарат көздерінен (интернет-ресурстардан) алынған мәліметтер пайдаланылады.
Мототехниканы бастапқы тіркеу кезінде заңнамамен бастапқы тіркегені және кәдеге жаратқаны үшін алымдар алу көзделмеген (небары мемлекеттік нөмір, техпаспорт және тіркеу үшін 11 403 теңге төлеу қажет).
Осылайша, қозғалтқыштың көлемі мопедтерді тіркеу кезінде ақы алуға әсер етпейді.
Тағы бір тоқталғым келген мәселе – бұл электросамокаттарды пайдалану.
Маусым ашылғаннан қазіргі уақытқа дейін 1,5 мыңға жуық бұзушылық анықталды, электр скутерлерін пайдаланушылардың қатысуымен тіркелген жол көлік оқиға және зардап шеккендер бар. Сондықтан, Жол жүрісі қағидаларын сақтаңыздар деп айтқым келеді.
Электросамокаттардың жүргізушілері велосипед жолымен, ал ол болмаған кезде жолдың жүріс бөлігінің оң жақ жиегімен, оның ішінде маршруттық көлік құралдарына арналған жолақпен қозғалады. Жүру бөліктеріне жүргізуші куәлігі бар және міндетті түрде мотошлем киген 18 жастан асқан адамдар жіберіледі. Тротуарда жүруге рұқсат етіледі, бірақ бұл жерде жаяу жүргіншінің тротуарда басымдыққа ие екендігіне назар аударғым келеді, яғни электросамокаттардың жүргізушісі жаяу жүргіншілердің қозғалысына қауіп төндірмеуі керек. Егер электросамокатшылардың құқықтарын айтсам, негізгі тыйымдар туралы да айту қажет.
Электросамокатшылардың жүргізушілеріне рульді бір қолымен ұстамай жүруге, жүктер мен жолаушыларды тасымалдауға, басқа көлікті сүйреуге, тәуліктің қараңғы уақытында жарық шағылыстыратын затсыз жүруге тыйым салынады.
Жол жүрісі қауіпсіздігіне қатысты.
Жыл сайын жол-көлік оқиғасынан 2,5 мыңнан астам адам қайтыс болып, 40 мыңнан астам адам түрлі жарақат алады.
Апат себептері біріншісі – жол көлік оқиғаларының есепке алу тәсілдерін өзгерту.
Қазір азаматтар медициналық мекемелерге жүгінген барлық жол-көлік оқиғалары ескеріледі (денсаулығына зиян келу, келмеуіне қарамайды). Бас прокуратура талаптарына сәйкес (12.06.2024 ж. №75 бұйрық). Осыған байланысты, жол-көлік оқиғасы мен зардап шеккендердің өсуі болжамды болды. Қайтыс болғандар бойынша есеп іс жүзінде өзгерген жоқ, сондықтан жыл басынан бері 11%-ға төмендеу байқалады.
Екіншісі, жол-көлік оқиғасының 90% жүргізушілердің кінәсінен болады. Бұған 2016 жылы автомектептерді лицензиялау және оларға бақылаудың жойылуы, өзін-өзі даярлауды енгізу әсер етті. Қорытындысы оқусыз жүргізуші куәлігіне тапсырған он мыңдаған жүргізушілер (Жол жүрісі қағидаларын білу, практикалық жүргізу).
Сондықтан жүргізушілердің өзін-өзі даярлауды жою бойынша түзетулер енгізілді (10.04.24 ж.).
Қазір автомектептерді лицензиялау; жол жүрісі қағидаларын бірнеше рет бұзғаны үшін жүргізуші құқығынан айыру бойынша заңдарға түзетулер (Мәжілісте) әзірлеудеміз.
Министрлік жолдарда тәртіп орнату бойынша ауқымды жұмыс жүргізуде.
Бақылауды күшейттік. Біз тексерістер мен жедел-профилактикалық іс-шаралар жүргіземіз. Цифрлық шешімдер енгізудеміз. Қалаларда Жол жүрісі қағидаларын бұзуды тіркейтін 25 мың автоматты камера орнатылған. Олар Жол жүрісі қағидаларын бұзудың 70%-ын анықтайды (12,7 млн-нан 8,9 млн). Патрульдік автокөліктер жол ережелерін бұзуды тіркейтін радарлармен жабдықталуда (290 бірлік).
Біз жол қозғалысына қатысушыларды қауіпсіздік саласына тартамыз. «Жасырын» патрульдеуді енгіздік. Әкімдіктер мен қызметтік және қоғамдық көліктерге, жедел жәрдемге камералар орнатудамыз. Қасақана құқық бұзушылар бойынша «Қорғау» белсенді жұмыс істеп жатыр (2024 жылы 44 мың жүргізуші тартылды, 22 839 авто айыппұл тұраққа тұрағына қойылды).
Қорытынды: 2024 жылы Жол жүрісі қағидаларын бұзушылықтардың 42%-ға көбірек анықтадық (8,9-дан 12,7 млн-ға дейін), 40% -жылдамдықты арттырғаны үшін (4,2 млн. - дан 6 млн. - ға дейін); 47% – «қарсы бетке» шығу (7,5 мыңнан 10,6 мыңға дейін); 11% – «мас» жүргізушілер (22,2-ден 25 мыңға дейін); 27% – қасақана бұзушыларды жүргізуші куәлігінен айырдық (25-тен 31,6 мыңға дейін). Осылайша, бұзушылықтың ауыр салдарының қаупін алдын аламыз.
Заңнама жетілдірілуде.
Жылдамдықты 60 км/сағ және одан жоғары арттырғаны үшін неғұрлым қатаң жауапкершілік енгізілді, енді 40 айлық есептік көрсеткіш (147 мың теңге) мөлшерінде айыппұл салынады.
Орташа жылдамдықты бақылау заңнамалық түрде енгізілді (ағымдағы жылғы 4 желтоқсан).
Қазірдің өзінде 15 мыңнан астам құқық бұзушылықтар анықталды және орташа жылдамдықты бақылау жүргізіліп жатқан қала маңындағы трассаларда автомобильдер ағынының жылдамдығы төмендегені байқалады.
1 қаңтардан бастап жеке тасымалдаушыларға жаңа талаптар күшіне енді.
Көлік министрлігі «Автомобиль көлігі туралы» Заңға өзгерістер енгізді.
Олар: өз қызметінің басталуы туралы әкімдіктерге хабарлама беруге; күнделікті рейс алдындағы және рейстен кейінгі медициналық тексеруден өтуге; автокөлікті күнделікті техникалық қарап-тексеруден өткізуге; еңбек және демалыс режимін сақтауға міндетті.
Бақылау интернет-платформалардың иелеріне (Яндекс, Индрайвер және т.б.) жүктеледі.
Сонымен қатар келесі мәселелер қарастырылып жатыр:
Биылғы жылдың 13 наурызынан бастап Әкімшілік құқық бұзушылықтардың жаңа құрамы енгізілді:
• автомобильдің қозғалысын уақытында кабинадан бас шығару (615-баптың 5-бөлігі-жолаушыға қатысты, 593-баптың 1-1-бөлігі-жүргізуші, екі жағдайда да 10 АЕК айыппұл);
Бұл норма, ең алдымен, жолаушыларды тасымалдау кезінде өмір мен денсаулықтың қауіпсіздігіне бағытталған, бұрын мұндай норма болмаған. Мектеп бітіру кештері мен үйлену тойлары кезінде көптеген адамдар өздерінің қауіпсіздігіне мән бермейді және осындай әрекеттерді жасайды. Енді оның қозғалысы кезінде автомобиль кабинасынан басын шығарғаны үшін 10 айлық есептік көрсеткіш айыппұл салынады.
Бұл ретте жауапкершілік жолаушыға да, жүргізушіге де тең дәрежеде әсер етеді, бұл қосымша профилактикалық әсер береді
Бұдан басқа, темір жол көлігіндегі жазатайым оқиғаларды болдырмау үшін темір жол өткелдерін өту қағидаларын бұзғаны үшін 10-нан 20 айлық есептік көрсеткішке дейінгі жауапкершілік күшейтілді (607-баптың 1-бөлігі немесе 79 мың теңге).
Бұл ретте, егер бұл құқық бұзушылық жол-көлік оқиғасына әкеп соқтырса, жүргізуші баламалы түрде 9 айға жүргізу куәлігінен айырылады (607-баптың 3-бөлігі).
Теміржол – қауіптілігі жоғары аймақ. Мұнда ойланбастан әрекет ету тек өзіңе ғана емес, пойыз жолаушыларының өміріне де қауіп төндіруі мүмкін екенін есте сақтау керек.
Қарсы қозғалыс жолағына шыққаны үшін (ӘҚБтК-нің 596-бабы 3-бөлігі) 6 айға жүргізуші куәлігінен айыру көзделген, ал егер бұл әрекеттер жол көлік оқиғаға әкеп соқтырса, онда 20 айлық есептік көрсеткіш айыппұл немесе 6 айға жүргізуші куәлігінен айыру қарастырылған.
Енді жазаны теңестіру мақсатында, егер қарсы жолаққа шығу жол-көлік оқиғасына әкеп соқтырса, онда бұл үшін жүргізушілер 9 айға құқығынан айырылады (596-баптың 4-1-бөлігі).
Сонымен қатар жедел және арнаулы қызметтердің көлігіне жол бермегені үшін айыппұл 7-ден 20 айлық есептік көрсеткішке дейін, ал қайталанған жағдайда – 15-тен 40 айлық есептік көрсеткішке дейін ұлғайтылған (598-бап).
Түзетулер азаматтарға жедел көмек көрсетуді едәуір тиімді қамтамасыз етуге бағытталған. Арнайы көлікке, әсіресе жедел жәрдем машинасына артықшылық бермеу біреудің өмірі мен денсаулығына қауіп төндіруі мүмкін. Жұмыстағы осы қызметтерді кешіктірудің әр секунды қайғылы салдарға әкелуі мүмкін екенін түсіну керек.
Сонымен қатар жыл ішінде алғаш рет жасалған ұсақ ЖКО үшін енді тек 20 айлық есептік көрсеткіш (79 мың теңге) айыппұл салынады. Бұрын балама жаза ретінде қарастырылған – 6 айға құқығынан айыру (610-баптың 1-бөлігі).
Сонымен қатар, егер мұндай жол көлік оқиғалар бір жыл ішінде қайталанып жасалса, 40 айлық есептік көрсеткіш (145 мың теңге) мөлшерінде айыппұл салынады немесе тоғыз айға дейінгі мерзімге басқару құқығынан айыру. Ақылы тұрақтарды пайдаланғаны үшін ақы төлеуден жалтарғаны үшін айыппұл 3-тен 1 айлық есептік көрсеткішке дейін (қайталанғаны үшін-5-тен 2 АЕК-ке дейін) төмендетілді (597-бап).
Полицейлердің құқықтық қорғалуын арттыруға бағытталған заңнамадағы маңызды өзгерісті атап өту қажет.
Қазір үшінші адамдардың полиция қызметіне заңсыз араласу жағдайлары жиілеп кетті және көбінесе азаматтардың полиция қызметіне, әсіресе жол қозғалысын қадағалау кезінде, саналы арандатушылық әрекеттермен қатар жүреді. Камера объективіндегі билік өкілдерімен диалог - бұл жеке қызметкерлердің кәсібилігіне қарсы күресте тиімді құралы екені сөзсіз. Бірақ сонымен бірге, «видеооператорлардың» басым көпшілігі полицейді тұрақты жағдайдан шығару үшін өз әрекеттерін формалды түрдегі сылтау ретінде пайдаланады.
Бұл ретте, олар әлеуметтік желілерге тек өздері үшін тиімді, контекстен тыс сәттерді қойып, полицейлерді жағымсыз жағынан көрсетеді, бұл полицияның имиджіне нұқсан келтіреді.
Енді құқық қорғау және арнаулы мемлекеттік органдар қызметкерлерінің қызметтік жұмысына, оның ішінде масс-медианы немесе телекоммуникациялық желілерді пайдалана отырып араласқаны үшін біліктілік белгісі енгізілді, ол үшін үшінші тұлғалар тарапынан құқық бұзушылық белгілері болған жағдайда құқық бұзушылар 30 айлық есептік көрсеткіш (118 мың теңге) айыппұл төлейді немесе 15 тәулікке дейін қамауға алынады;
Үшінші себеп – көліктің өсуі. Бір жылда 300 мыңға, 5 жыл ішінде 34%-ға немесе 1,4 млн автокөлікке өсу
(4,1 млн бірліктен 5,5 млн бірлікке дейін).
Өтіп бара жатқан көліктің транзиті артып келеді (3 млн бірлікке дейін). Бұл ретте инфрақұрылым әлсіз қарқынмен дамуда. Күре жолдардағы өлімге әкеп соқтырған жол-көлік оқиғасы 50%-ды құрайды.
«Жазғы демалыс қарсаңында ата-аналарға ескерту жасағым келеді! Біздің елімізде әрбір төртінші жол-көлік оқиғасы балалардың қатысуымен жасалады. Жыл басынан бері балалардың қатысуымен
1 мыңнан астам жол-көлік оқиғасы тіркелді, онда 17 адам қайтыс болды және 1,5 мыңға жуық кәмелетке толмаған жарақат алды. Биылғы жылдың 20-23 мамыр аралығында Балалардың жол-көлік жарақаттануының алдын алу мақсатында бүкіл еліміз бойынша "Назар аударыңыз – балалар!" жедел-профилактикалық іс-шарасын өткіземіз», — деді, ІІМ Әкімшілік полиция комитетінің төрағасы Қайсар Сұлтанбаев.
Жедел-профилактикалық іс-шарасы шеңберінде мектептер маңындағы жолдар мен аумақтарды тексеру, жол жүрісі қауіпсіздігі тақырыбында профилактикалық сабақтар мен дәрістер өткізу жоспарланған.
Балалардың жолдағы қауіпсіздігі көп жағдайда ата-аналарға байланысты екенін атап өту қажет, өйткені балалар ересектердің мінез-құлқын қайталайды. Жаяу жүргінші, велосипедші немесе самокат жүргізуші ретінде балаларға жолдағы қауіпсіздік ережелерін түсіндіріңіз.
#Астана #Заң жобалары #Президенттің тапсырмасы«Жол жүрісі қағидаларын сақтаңыз және балаларға абай болыңыздар! Құрметті жол қозғалысына қатысушылар! Еліміздің жолдарында тәртіп орнату барлық мүдделі органдар мен жол қозғалысына қатысушылардың міндеті. Тек полиция күштері мен заңнаманы қатаңдату арқылы жол-көлік оқиғалары санын және салдардың ауырлығын төмендету мүмкін емес. Жол қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі оң нәтижелерге бірлесіп жұмыс істеу арқылы қол жеткізуге болады», — деді, ІІМ Әкімшілік полиция комитетінің төрағасы Қайсар Сұлтанбаев.
Қазақстанның Премьер-министрі мен Үкіметі жаңалықтарынан хабардар болыңыз — ресми Telegram-каналға жазылыңыз
Жазылу