2019 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанда 87 жаңартылатын энергия көздері нысаны жұмыс істейтін болады — ҚР Энергетика министрлігі

Сейсенбі, 29 Қазан 2019, 17:54:41

ҚР Премьер-Министрі Асқар Маминнің төрағалығымен өткен кезекті Үкімет отырысында жаңартылатын энергия көздерін (ЖЭК) дамыту мәселелері қаралды. 

Энергетика министрі Қ. Бозымбаев қазіргі кезде жаңартылатын энергия көздерін дамытуға едәуір инвестиция салынып жатқанын жеткізді, бұған Қазақстанда жаңартылатын энергия көздерінің біршама салмақты әлеуетінің болуы ықпал етті. 

«Жаңартылатын энергетика үлесін электр энергиясы өндірісінің жалпы көлемінде 2020 жылға қарай 3%-ға, 2025 жылы 6%-ға, ал 2030 жылға қарай 10%-ға дейін жеткізу керек, 2050 жылға қарай жалпы энергия тұтынудың кем дегенде жартысы жаңартылатын және баламалы энергия көздерінің үлесінде болуы тиіс», — деді Қ. Бозымбаев.

Энергетика министрі атап өткендей, елімізде энергетиканың жаңа секторы пайда болды, «жасыл» энергия нарығы қалыптасты. Заңда бірыңғай электр энергиясын сатып алушының - Қаржы-есеп айырысу орталығының аукциондық тариф бойынша 15 жылдық келісімшартпен жаңартылатын көздер нысандарынан электр энергиясын кепілдендірілген сатып алуы, сондай-ақ нысанды элеткр желілеріне қоусды қамтамасыз ету түрінде қолдау шаралары белгіленеді. 

«Тарифтер жыл сайын инфляция мен доллар бағамының өзгеруін ескерумен индексацияланады, энергия өндірушілер электр энергиясын жеткізуге энергия жеткізуші ұйымдардың қызметіне ақы төлеуден босатылады. Кәсіпкерлік кодексі аясында инвестициялық артықшылықтар беріледі», — деді энергетика министрі.

Министрдің айтуынша, тіркелген тарифтер жүйесі дамудың бастапқы кезеңінде «жасыл» энергия нарығын тез іске қосуға мүмкіндік берді. 

2014 жылы белгіленген қуаты 178 МВт 26 объекті болды. 2019 жылдың қорытындысы бойынша елімізде қуаты 1042 МВт-ты құрайтын 87 объекті жұмыс істейтін болады.

«Жыл басынан бері 1,65 млрд кВт/сағ энергия өндірілді, оның үлесі ішкі нарықтың 2,2%-ға жуығын құрайды. 2,4 млрд кВт/ сағат түріндегі жылдық жоспарлы көрсеткіш орындалады. ЖЭК нысандарының электр энергиясын өндіруді арттыруы 2019 жылдың 9 айында 2018 жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда 65% құрайды», — деді министр.

Қуаттарды ұлғайтуға қатысты жоспарлы жұмыстың арқасында 2020 жылдың қорытындысы бойынша жүйеде қуаты 1610 МВтты құрайтын 108 объекті жұмыс істейтін болады, ал, 2024 жылдың соңына қарай энергожүйеде кемінде 3000 МВт жаңартылатын энергия қуаты болады деп жоспарлануда. 

Қ. Бозымбаев «жасыл» энергия секторында қазір әлемнің 10 елінен инвесторлар жұмыс жасайтынын жеткізді, сондай-ақ Еуропалық қайта құру және даму банкі, Азия даму банкі, Қазақстан даму банкі сияқты ірі қаржы ұйымдары Қазақстандағы алғашқы инвестициялық жоба ретінде ЖЭК нысанын — Жамбыл облысындағы 100 МВт болатын жел паркін таңдады. 

«Тағы да бір жағымды жаңалық, «жасыл» энергия секторына инвесторлар ретінде Шелл, Эни, Тоталь сияқты ірі мұнай компаниялары келді. Олар Қазақстанда жобаны іске асыру құқығына бақ сынап, жеңді. Осылайша, Қаржы-есеп айырысу орталығы жұмысын бастаған уақыттан бері жаңартылатын энергия секторына шамамен 406 млрд теңге тартылды. Салынған объектілер шамамен 81 млрд теңге салық төлейтін болады», — деді Қ. Бозымбаев.

Сондай-ақ объектілерді салу кезінде қазақстандық инженерлер, құрылысшылар және қосалқы персонал тартылады. 

Өткен жылдан бастап жобаларды іріктеу аукциондық тетік бойынша өткізіледі. Бұл соңғы тұтынушылардың тарифтеріне жаңартылатын энергия көздерін енгізуден ықпалды біртіндеп төмендетуге мүмкіндік береді. 

2018-2019 жылдардағы халықаралық аукциондық сауда-саттықтар электрондық форматта өткізілді, онда жиынтық қуаты 1 205 МВт болатын жобалар қаралды.

Сауда-саттыққа 12 елден 138 компания қатысты. Қатысушылар белгіленген қуаты шамамен 3 900 МВт жобаларды іске асыруға өтінім берген, бұл сұраныстан 3,2 есеге артық болды. 

Аукциондық сауда-саттық қорытындысы бойынша 30 компания жиынтық қуаттылығы 804 МВт-қа 15 жылға бірыңғай элеткр энрегиясын сатып алушымен келісімшартқа қол қойды және 12 компания 163 МВт жиынтық қуаттылығына олармен келесімшартқа қол қою сатысында. 

Сонымен қатар, министр көптеген елдерде үй шаруашылықтары, шағын және орта бизнес деңгейінде аз ауқымды бөлінген генерация кеңінен таралғанын айтты. Елімізде Заңға сәйкес, электр энергиясы жоқ елді мекендердегі жеке тұтынушыларға қазақстандық қондырғының 5 кВт құнынан 50% субсидияны мемлекет береді. Үй шарушылығы мен бизнесті бөлінген генерацияны пайдалануға белсенді тарту үшін тұрғындарды жеке қажеттіліктері үшін «жасыл» энергияны пайдалануға экономикалық ынталандыру бойынша норманы жетілдіру, артық энергияны желіге сату, яғни net-metering мәселесін шешу ұсынылады, қаржылық құралдар қажет. 

Жаңартылатын энергия нарығымен өзара іс-қимыл туралы «KEGOC» Қазақстандық электр желілерін басқару компаниясы» Б. Қажиев айтып берді. Оның айтуынша, бүгінде көлемдерді арттыру қажет, ол үшін барлық индикаторлар бар. Мемлекет электр энергиясын өндірудің жалпы көлеміндегі жаңартылатын энергия көздерінің үлесін арттыру бойынша нысаналы индикаторларды нақты айқындады. 2013 жылы «KEGOC» АҚ ЖЭК қолдау бойынша есептеу-қаржы орталығын құрды, оның мақсаты — 15 жыл бойы белгіленген тарифтер мен аукциондық бағалар бойынша электр энергиясының кепілдендірілген сатып алынуы. 

«ЖЭК қолдау тетігі іске қосылған сәттен бастап электр энергиясын сатып алулар көлемі 2017 жылғы 8 млн кВт/сағаттан 2019 жылы 1,7 млрд кВт/сағатқа дейін өсті. Болжам бойынша 2025 жылға қарай бұл сан 7,2 млрд кВт/-сағатқа жетеді», — деп түйіндеді Б. Қажиев. 


Жаңалықтар тізбегі
28 Наурыз 2020, 12:15
Машина жасау саласындағы бір жұмыс орны іргелес салаларда 7-8 жұмыс орнын құруға жол ашады
28 Наурыз 2020, 11:56
ҚР Премьер-Министрі А. Мамин мен ӨР Премьер-Министрі А. Арипов Қостанайда жаңа автомобиль модельдерінің бірлескен өндірісін ашты
27 Наурыз 2020, 13:01
Нұр-Сұлтан және Алматы қалаларында 30 наурыз бен 5 сәуір аралығында кәсіпорындар мен ұйымдардың жұмысы уақытша тоқтатылады
27 Наурыз 2020, 08:30
Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі клиенттерге төлемді кейінге шегеруді автоматты түрде қосымша құжаттарды талап етпей жүзеге асырады
26 Наурыз 2020, 18:42
ҚР Президенті жанындағы ТЖ режимін қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік комиссия Нұр-Сұлтан, Алматы және Шымкент қалаларында шектеу шараларын күшейтті
25 Наурыз 2020, 16:56
Қасым-Жомарт Тоқаев Ұлттық биотехнология орталығына барды
24 Наурыз 2020, 22:41
ҚР Президенті ҚХР Төрағасы Си Цзиньпинмен және БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерришпен телефон арқылы сөйлесті
24 Наурыз 2020, 15:11
Үкіметте Мемлекет басшысының тапсырмасын іске асыру шаралары қаралды
24 Наурыз 2020, 14:34
«Birgemiz» Қоғамдық қорының Қамқоршылар кеңесінің құрамы жарияланды
23 Наурыз 2020, 13:36
Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Төтенше жағдай жөніндегі мемлекеттік комиссияның отырысында сөйлеген сөзі
22 Наурыз 2020, 13:20
Видеодайджест: «Аптаның айшықты оқиғалары» №53
21 Наурыз 2020, 16:09
Қ. Тоқаев коронавируспен күрес жұмыстарын үйлестіру және мониторинг жасау жөніндегі Шұғыл әрекет ету орталығына барды
21 Наурыз 2020, 14:50
ҚР Премьер-Министрі А. Мамин Ресей, Өзбекстан, Қырғызстан және Тәжікстанның үкімет басшыларымен телефон арқылы сөйлесті
21 Наурыз 2020, 12:34
Асқар Мамин қазақстандықтарды Наурыз мейрамымен құттықтады
21 Наурыз 2020, 09:06
ҚР Тұңғыш Президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан халқын Наурыз мерекесімен құттықтады
21 Наурыз 2020, 09:01
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев қазақстандықтарды Наурыз мейрамымен құттықтады
21 Наурыз 2020, 08:05
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 20 наурыздағы №127 Қаулысы
21 Наурыз 2020, 08:00
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 20 наурыздағы №126 Қаулысы
20 Наурыз 2020, 17:52
А. Мамин әкімдерге ірі кәсіпорындармен және ШОБ-пен бірлесіп жұмыс орындарының сақталуын қамтамасыз етуді тапсырды
20 Наурыз 2020, 12:00
Карантин енгізу қазақстандықтарды барлық қажетті өнімдермен қамтамасыз етуді шектемейді — Е. Тоғжанов
20 Наурыз 2020, 11:53
Нұр-Сұлтан және Алматы қалаларындағы мемлекеттік ұйымдардың қызметкерлерінің 70%-ы қашықтан жұмыс істеуге көшірілді
20 Наурыз 2020, 11:29
Қазақстанда азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге 32 млрд теңгеден астам қаржы бөлінеді
20 Наурыз 2020, 09:38
ҚР Премьер-Министрі А. Мамин Нұр-Сұлтан қаласында карантин режимін қамтамасыз ету жұмыстарын тексерді 
20 Наурыз 2020, 07:55
Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына үндеуі
19 Наурыз 2020, 20:56
ҚР аумағында COVID-19 таралуына жол бермеу шаралары туралы брифинг өтеді
19 Наурыз 2020, 19:34
Мемлекет басшысы Ұлттық банк төрағасы Ерболат Досаевтың есебін тыңдады
19 Наурыз 2020, 19:15
Қасым-Жомарт Тоқаев Нұр-Сұлтан қаласының кіреберісіне қойылған бақылау-өткізу бекетіне барды
19 Наурыз 2020, 12:48
Қазақстан Президенті Бас прокурор Ғизат Нұрдәулетовті қабылдады
18 Наурыз 2020, 21:17
Әлеуметтік маңызы бар өнімдерді импорттау үшін «жасыл дәліз» ашылды
18 Наурыз 2020, 18:59
Үкімет азық-түлік бағасының тұрақтылығын және үздіксіз жеткізілуін қамтамасыз етеді
18 Наурыз 2020, 13:17
Нұрсұлтан Назарбаев коронавируспен күреске 200 миллион теңге бөлуді тапсырды
18 Наурыз 2020, 13:15
Мемлекет басшысы Нұр-Сұлтан және Алматы қалаларының әкімдерімен бейнебайланыс арқылы кеңес өткізді
18 Наурыз 2020, 11:22
Мемлекет басшысы Премьер-Министр, Төтенше жағдай режимін қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік комиссия төрағасы Асқар Маминді қабылдады
17 Наурыз 2020, 20:36
Нұр-Сұлтан және Алматы қалаларына кіруді және шығуды шектеу туралы
17 Наурыз 2020, 18:50
2020 жылы «Бәйтерек» холдингі 19 мыңнан аса ШОБ жобасына қолдау көрсетеді
17 Наурыз 2020, 16:10
ҚР Президенті жанындағы ТЖ режимін қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік комиссия биылғы 19 наурыздан бастап Нұр-Сұлтан және Алматы қалаларында карантин режимін енгізді
17 Наурыз 2020, 15:46
Мемлекет басшысы Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің мүшесі, саясаттанушы Расул Жұмалыны қабылдады
17 Наурыз 2020, 14:13
Р. Дәленов уақытша жабылған нысандарды қолдау шаралары туралы айтып берді
17 Наурыз 2020, 13:50
Баға өткен аптаның басындағы деңгейде болуы тиіс — Б. Сұлтанов сөзін қазақстандық кәсіпкерлерге бағыттады
17 Наурыз 2020, 13:41
ҚР-да жеке тұлғалардың тұтынушылық қарыздары бойынша 90 күннен астам мерзімі өткен кезде сыйақы есептеуге тыйым салу енгізіледі — М. Әбілқасымова 
17 Наурыз 2020, 13:13
Әлихан Смайылов ТЖ кезеңінде бюджетті қалыптастырудың ерекше тәртібі туралы айтып берді
17 Наурыз 2020, 12:52
Қазақстанда 200 мың жұмыс орны ашылады — Б. Нұрымбетов азаматтарды жұмыспен қамту шаралары туралы
17 Наурыз 2020, 11:36
Қазақстанда ішкі нарықты отандық азық-түлік өнімдерімен толықтыру үшін қажетті жағдайлар жасалған — ҚР АШМ 
17 Наурыз 2020, 11:22
Көктемгі егіс жұмыстарын жүргізу басталғанға дейін техникалардың дайындығы 100%-ды құрайды — ҚР АШМ
17 Наурыз 2020, 11:07
Ірі сауда нысандары, кинотеатрлар мен спорт нысандары бір жылға салықтан босатылады — ҚР ҰЭМ 
17 Наурыз 2020, 10:07
Үкімет көктемгі егіс жұмыстарына дайындық барысын қарады
17 Наурыз 2020, 09:52
Үкімет дағдарысқа қарсы шаралар топтамасын бекітті
16 Наурыз 2020, 20:34
ҚР Премьер-Министрі А. Мамин сауда желілерінің басшыларымен кеңес өткізді
16 Наурыз 2020, 19:24
Қ. Тоқаев Экономиканы тұрақтандыру жөніндегі одан арғы шаралар туралы Жарлыққа қол қойды
16 Наурыз 2020, 18:27
Н. Орманбетов  Н. Карбеновтың орнына ҚР Қарулы Күштері Әуе қорғанысы күштерінің бас қолбасшысы қызметіне тағайындалды
Депутаттық сауал
© 2019 - 2020 Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Баспасөз Қызметі